A Panthic Network - Khalsa Press Publication, ISSN: 1930-0107

PANTHIC.org


"ਲੱਗੀ ਧਮਕ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅੰਦਰ, ਦਿੱਲੀ, ਆਗਰੇ, ਹਾਂਸੀ ਹਸਾਰ ਮੀਆਂ। ਬੀਕਾਨੇਰ, ਲਖਨਊ, ਅਜਮੇਰ, ਜੈਪੁਰ, ਪਈਆਂ ਭਾਜੜਾਂ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਮੀਆਂ। ਚੱਲੀ ਸਭ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ, ਨਹੀਂ ਦਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਸ਼ੁਮਾਰ ਮੀਆਂ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾ ਅਟਕਣਾ ਈਂ, ਸਿੰਘ ਰਹਿਣਗੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੀਆਂ।(੬੩)"
- Shah Mohammed (Jangnama)

॥ਚੇਤਿ ਮਿਲਾਏ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿਸ ਕੈ ਪਾਇ ਲਗਾ ॥

Author/Source: Bhai Sukhjeewan Singh, Stockton

I touch the feet of one who unites me with God...

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਅੰਗ ੧੩੩ ਉਪਰ ਅੰਕਿਤ "ਬਾਰਹਮਾਹ ਮਾਝ" ਦੀ ਮਹਾਨ ਬਾਣੀ, ਜੋ'ਮਾਝ ਰਾਗ" ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋ ਉਚਾਰਣ ਹੋਈ ਹੈ । ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਮੁਚੀ ਮਾਨਵਤਾਈ ਨੂੰ ਥਿਤਾਂ, ਵਾਰਾਂ, ਦਿਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਏ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾ ਆਧਾਰ (ਸਾਚ ਨਾਮ ਆਧਾਰ ਮੇਰਾ ਜਿਨ ਭੂਖਾ ਸਭ ਗਵਾਈਆਂ) ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਮੁੱਚੀ ਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਚੱਜ ਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਰਸਾਉਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਬਾਕੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚੇਤ-ਅਚਨਚੇਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਰਮ ਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੋਝੀ ਨਹੀ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮੰਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਰਘ ਦ੍ਰਿਸਟੀ ਬਖਸ਼ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵੱਲ ਇਕ ਝਾਤ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਹੇ ਜੀਵ, ਤੂੰ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਪਾਸੋ ਵਿਛੜਿਆਂ ਹੈਂ, ਇਹ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗੀ, ਇਹ ਜੀਵਨ ਕੇਵਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲੋਂ " ਗੋਬਿੰਦ ਮਿਲਨ ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਬਰੀਆ" ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਇਹ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਪੈਦੀਂ , ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਫਸ਼ਲ ( ਖੇਤੀ) ਦਾ ਦ੍ਰਿਸਟਾਂਤ ਦਰਸਾ ਕੇ ਮਨੁਖੀ ਜਾਮੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮੁੱਲ (ਦਾਮ) ਵਾਂਗ ਕੀਮਤੀ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਨਾਮ ਜੀਵ ਨੂੰ ਅਮਿਰੱਤ (ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ) ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵ ਰੂਪੀ ਸੋਹਾਗਣ- ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਦੀਵੀ ਸੁੱਖ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਦੀਵੀ ਸੁੱਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਹੈ, ਇਸੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਿਮਰਨ ਸਦਕਾ " ਪ੍ਰਭ ਮਿਲਣੈ ਕਾ ਚਾਉ" ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਐਸੀ ਜੀਵ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸਚੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸਚੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸਦਕਾ , ਗੁਰੂ ਚਰਣਾਂ ਵਿਚ ਸਚਾ- ਸੁਖ (ਨਾਮ- ਧਨ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਰਧ- ਗਿਰਧ ਪੰਜਾਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਸੋਝੀ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਇਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਜੀਵ , ਪਿੰਡ, ਸ਼ਹਿਰ ਇਸ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਂਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤਪਸ ਅਗਨੀ ਵਿਚ ਸੜ ਬਲ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਨਾਂ ਸਾਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਅਤੇ ਨਾਮ, ਸਰਬ ਸੁੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਜੀਵ ਹੀ ਬਚਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਣ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖੇ ਦੀ ਨਿਵਿਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੀਵ - ਇਸਤਰੀ ਗੁਰੂ ਚਰਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛਡਦੀ, ਇਸੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਲੇ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਭੱਲੀਭਾਂਤ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ " ਹਭੇ ਸਾਕ ਕੂੜਾਵੇ ਡਿਠੇ, ਤਉ ਪਲੈ ਤੈਡੈ ਲਾਗੀ ॥" ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸੀਗਾਂਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਫਲ ਦੱਸਦੀ ਸਤ, ਸੰਤੋਖ, ਭਾਉ ਦਾ ਸਫਲ ਸੀਂਗਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਅਟੱਲ ਦਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਪਾਸੋਂ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਰਜੋਈ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਗੀਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਇਕ ਮਾਤਰ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਹੀ ਅਧਾਰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।

ਚੇਤਿ ਗੋਵਿੰਦੁ ਅਰਾਧੀਐ ਹੋਵੈ ਅਨੰਦੁ ਘਣਾ ॥
ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਪਾਈਐ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਭਣਾ ॥
ਜਿਨਿ ਪਾਇਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣਾ ਆਏ ਤਿਸਹਿ ਗਣਾ ॥
ਇਕੁ ਖਿਨੁ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਜੀਵਣਾ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਜਣਾ ॥
ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਪੂਰਿਆ ਰਵਿਆ ਵਿਚਿ ਵਣਾ ॥
ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਕਿਤੜਾ ਦੁਖੁ ਗਣਾ ॥
ਜਿਨੀ ਰਾਵਿਆ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਤਿੰਨਾ ਭਾਗੁ ਮਣਾ ॥
ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਕੰਉ ਮਨੁ ਲੋਚਦਾ ਨਾਨਕ ਪਿਆਸ ਮਨਾ ॥
ਚੇਤਿ ਮਿਲਾਏ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਤਿਸ ਕੈ ਪਾਇ ਲਗਾ ॥


ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਚੇਤਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਤਮਿਕ ਅਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਖਿੜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਕ ਅਤੇ ਖਿੜਉ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਇਹ ਬਨਸਪਤੀ ਦਾ ਖਿੜਾ ਤਾਂ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦਾਂ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਜੇਕਰ ਆਤਮਿਕ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਤਾਂਘ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖੈਨ ਮਾਰਗ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੇਤਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਅਨੰਦਮਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਇਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲਵੇ, ਹੁਣ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਇਹ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਥੋਂ ਮਿਲੇ, ਇਹ ਜੁਗਤੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਗੁਰਦੇਵ ਜੀ ਉਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਰਣ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਐਸੇ ਸੰਤ ਪੁਰਸ਼ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਧਨ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠ ਕੇ ਨਾਮ ਧਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸਚਾ ਧਨ ਜਾਣਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਪਾਸੋਂ ਹੀ ਰਸਨਾ ਦੇ ਜਪਣ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਕਿ ਐਸੈ ਤਤਬੇਤਿਆਂ ਨੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਆਉਣਾ ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਪਰਵਾਣ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਫੁਰਮਾਉਦੇ ਹਨ-

ਭਾਗਠੜੇ ਹਰਿ ਸੰਤ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਘਰਿ ਧਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ॥
ਪਰਵਾਣੁ ਗਣੀ ਸੇਈ ਇਹ ਆਏ ਸਫਲ ਤਿਨਾ ਕੇ ਕਾਮਾ ॥ ੭੪੯

ਐਸੈ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਿਉਕਿ ਸਫਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਮਝਾਉਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਇਕ ਖਿਨ ਮਾਤਰ ਵੀ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਬੀਤਦੀ ਜਾਣੀਏ, ਗੁਰ ਫੁਰਮਾਣ ਹੈ:

ਬੀਤ ਜੈਹੈ ਬੀਤ ਜੈਹੈ ਜਨਮੁ ਅਕਾਜੁ ਰੇ ॥ ੧੩੫੨

ਅਕਾਲਪੁਰਖ ਨੇ ਹੀ ਵਣ, ਖੰਡਾਂ, ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਹੇ ਜੀਵ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ ਪਿੰਡ ਬਣਾ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵਸਤਾਂ ਬਖਸ਼ੀਆਂ ਹਨ:

ਜੀਉ ਪਾਇ ਪਿੰਡੁ ਜਿਨਿ ਸਾਜਿਆ, ਦਿਤਾ ਪੈਨਣੁ ਖਾਣੁ ॥ ੬੧੯

ਮਾਤ ਗਰਭ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਪਰਿਤਪਾਲਣਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਰੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਤਨੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵਸਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਦਾ ਸ਼ੁੱਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਸੱਚੇ ਸੁੱਖ ਦੀ ਭਾਲ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਮੂਲ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਹੀ ਭਾਲ ਰਿਹਾਂ ਹੈਂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ;

ਲਾਜ ਮਰੈ ਜੋ ਨਾਮੁ ਨ ਲੇਵੈ, ਨਾਮ ਬਿਹੂਨ ਸੁਖੀ ਕਿਉ ਸੋਵੈ॥
ਹਰਿ ਸਿਮਰਨੁ ਛਾਡਿ ਪਰਮ ਗਤਿ ਚਾਹੈ, ਮੂਲ ਬਿਨਾ ਸਾਖਾ ਕਤ ਆਹੈ॥ ੧੧੪੮

ਗੁਰਦੇਵ ਜੀ ਅੰਤਲੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿਚ ਫੁਰਮਾਉਦੇਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਜਾਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਨੇ (ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ) ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਜਘਰ ਵਿਚ ਵਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਦੀਦਾਰ ਹੋ ਜਾਦਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਸੈ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਵਾਕ ਹੈ;

ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਹਹੂ ਮਹਿ ਨਾਹੀ, ਜਨ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਆਏ॥
ਜੀਅ ਦਾਨ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ, ਹਰਿ ਸਿਉ ਲੈਨਿ ਮਿਲਾਏ॥ ੭੪੯

ਸਾਰੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਨ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਜੀਵ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਦਰਸਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਸ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚੇਤਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਐਸੇ ਤਤਬੇਤਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਤੜਫਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਗਤੀ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਰੂਪੀ ਚੇਤਰ ਉਦੋਂ ਅਨੰਦਮਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਹੋ ਜਾਦਾਂ ਹੈ।

(ਸੁਖਜੀਵਨ ਸਿੰਘ "ਸਟਾਕਟਨ")


Comments

 

Disclaimer: Panthic.org does not necessarily endorse the views and opinions voiced in the feedback from our readers, and cannot be held responsible for their views.

Background and Psyche of Anti-Sikh Events of 1984 & the RSS : Video Interview with Bhai Ratinder Singh

Akaal Channel's interview with Panthic.org Senior Editor Bhai Ratinder Singh regarding anti-Sikh events in 1983, and 1984 in Indore Madhya Pardes and the RSS Psyche
Read Full Article


RECENT ARTICLE & FEATURES

ਸਿਰ ਦੀਉ ਧਰ ਮੱਸੇ ਦਾ ਸਿੰਘਾਂ ਕੇ ਆਗਾਹੀ

 

ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਮੱਸੇ ਰੰਗੜ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ ਲਿਆਉਣਾ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸਾਹਸੀ ਕਾਰਜ ਸੀ। ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਤਫ਼ਸੀਲ ਸਹਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਰਚਨਾ। ...

Read Full Article

ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਰਾਂਹੀ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ

 

ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਭਾਵੇਂ ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਸਤਰੀ ਨਾਇਕ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਤਾਕਤਵਾਰ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਰਦ ਹੋ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਚਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਮਰਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੀਨ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਸਵੈਮਾਣ ਤੇ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜੀਵਣ ਬਤੀਤ ਕਰਨ।...

Read Full Article

ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਪੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਬੇਪੱਤੀ

 

ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਅੌਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਮਨ ਪਸੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਨਸਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੂਰਾ ਰੋਹ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਹ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ...

Read Full Article

ਸਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਨੱਚਾਰ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਹੋਈ ਤੇਜ਼

 

ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਜੀ ਅੱਜ ਲੱਚਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਕਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੇਰ ਸਰਦਾਰ ਤੋਂ ਨੱਚਾਰ ਬਨਾਉਣਾ ਚਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਰਬਾਬ ਤੇ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਢਾਡੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੇ ਨਾਂ ਸੰਭਲੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ੮੪ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਉ ।...

Read Full Article

ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਸਿੱਖੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸ਼ਿਕਲੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰਾ

 

ਸੁਣੋ ਪੰਥ ਜੀ। ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਸਿੱਖੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸ਼ਿਕਲੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਕੇ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਨਿਰੰਕਾਰੀ,ਕੁਝ ਈਸਾਈ ਬਨਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ। ...

Read Full Article

ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦਾ ਪੰਥ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੇਲ ਕੋਠੜੀਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ

 

ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਸਮੁੱਚਾ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਜਾਣੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸੰਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮੀਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੋਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਅੱਤ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਚੇਰਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਮੁੰਹਿਮ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰਵਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ...

Read Full Article

ਆਦਿਵਾਸੀ, ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਗਲੋਬਲ, ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ! (Part2)

 

ਭਾਰਤ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ , ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪਿਛਾਂਹ ਧੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਕੇਵਲ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਜੋ ਨਤੀਜ਼ੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਉਹ ਨਤੀਜੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ । ...

Read Full Article

ਸਿਕਲੀਗਰ ! ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ (Part1)

 

An in-depth analysis by Sardar Gurdarshan Singh Khalsa on the isolated Sikligar Sikh community, their unique background dating back to Guru Sahiban's period, and the current struggles they face across Hindu dominated India. ...

Read Full Article

ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ

 

ਨਾਟਕ ਸਦਾ ਹੀ ਰਮਜ਼ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਨਾਟਕ ਦੇਖੇ। ਆਪ ਨੇ ਅਨੰਤ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਨਾਟਕ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵੇਖੇ। ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ-ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੇ- ਬੇਅੰਤ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਅੱਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਈ ਨਾਟਕ ਵੇਖੇ। ਆਪ ਨੇ ਆਤਮ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਟਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਵੇਖਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਬਚਿੱਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਵੇਖਿਆ। ਆਪ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਰ ਨੂੰ 'ਬਚਿੱਤ੍ਰ-ਨਾਟਕ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।...

Read Full Article